Nicolaus Copernicus: Ένας επαναστάτης στη μελέτη του Ουρανού

Ο πρώτος εκφραστής της ηλιοκεντρικής θεωρίας, μετά τους αρχαίους Έλληνες, και αστρολόγος του 16ου αιώνα Νικόλαος Κοπέρνικος σαν σήμερα το 1543 πέθανε άσημος, προτού προλάβει να δει το έργο του «Περί των Περιστροφών των Ουράνιων Σφαιρών» να εκδίδεται, έργο για το οποίο η Εκκλησία τον κήρυξε αιρετικό. Πέντε αιώνες μετά τον θάνατο του, το 2008, ξανακηδεύτηκε με τιμές ήρωα στον καθεδρικό ναό του Φρόμπορκ στην Πολωνία.

Ο Κοπέρνικος στο βιβλίο του «De Revolutionibus Orbium Coelestium Libri VI» («Έξι Βιβλία για τις Περιστροφές των Ουράνιων Σφαιρών») υποστήριξε την ηλιοκεντρική θεωρία, την άποψη δηλαδή ότι η Γη και τα άλλα σώματα του Ηλιακού Συστήματος περιστρέφονται γύρω από τον Ήλιο, σε αντίθεση με την τότε επίσημη γεωκεντρική θεωρία, που ήθελε τη Γη ακίνητη και κέντρο του κόσμου.

Ουσιαστικά παρουσιάζει την τροποποίηση της θεωρίας του Πτολεμαίου για μια κινούμενη Γη. Στο μοντέλο που παρουσιάζεται, το Σύμπαν αποτελείται από 8 ομόκεντρες σφαίρες. Η εξώτατη, όγδοη σφαίρα, ήταν πάλι η σφαίρα των απλανών αστέρων, αλλά τώρα ο Ήλιος είναι ακίνητος στο κέντρο. Οι 6 γνωστοί την εποχή του Κοπέρνικου πλανήτες περιφέρονται γύρω από τον Ήλιο με τη σειρά που γνωρίζουμε και σήμερα, ενώ η Σελήνη περιφέρεται γύρω από τη Γη.

Επιπλέον, η φαινομενική κίνηση του Ήλιου και των απλανών γύρω από τη Γη εξηγείται από την ημερήσια περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της. Ο Κοπέρνικος, ωστόσο, ακολουθώντας όπως φαίνεται τον Αρίσταρχο, δεν τόλμησε να εγκαταλείψει τις κυκλικές τροχιές (οι αληθινές τροχιές των πλανητών είναι ελλειπτικές), με αποτέλεσμα να αναγκαστεί να διατηρήσει τους επίκυκλους του Πτολεμαίου.

Παρά το γεγονός αυτό, η μεταπήδηση από ένα γεωκεντρικό στο ηλιοκεντρικό σύστημα ήταν από μόνη της πολύ σημαντική, καθώς δημιουργούσε σοβαρό ζήτημα σχετικώς με την αξιοπιστία του Αριστοτέλη, τον οποίο η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία είχε αναγάγει σε αλάθητο.

Το έργο του Κοπέρνικου αποτέλεσε τη βάση για την εξέλιξη της σύγχρονης Αστρονομίας και άνοιξε το δρόμο για τους αστρονόμους της επόμενης γενιάς, όπως ο Κέπλερ και ο Γαλιλαίος, αλλά και την Επιστημονική επανάσταση του 17ου αιώνα. Επιπλέον ο τίτλος του έργου είχε και από μόνος του ιστορική επίδραση καθώς έδωσε το λατινικό όνομα revolutio (περιστροφή, περιφορά) σε κάθε αιφνίδια και θεμελιώδη μεταβολή στη σκέψη ή και στην κοινωνία (revolution = επανάσταση).

Ο Κοπέρνικος γεννήθηκε το 1473 στο Τορούν της Πολωνίας, και πέρασε μεγάλο μέρος της ενήλικης ζωής του στο Φρόμπορκ της Βάρμιας, επαρχίας της Πολωνίας. Πέθανε το 1543 σχεδόν άσημος πριν η ριζοσπαστική του αντίληψη κάνει την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία να τον καταδικάσει σαν αιρετικό. Ο τάφος του ήταν άγνωστος μέχρι το 2008 όπου ανακαλύφτηκαν τα οστά του και το 2010 ξανακηδεύτηκε αυτή την φορά με τιμές ήρωα από την Εκκλησία.

http://tvxs.gr/news/%CF%80%CF%81%CF%8C%CF%83%CF%89%CF%80%CE%B1/nicolaus-copernicus-%CE%AD%CE%BD%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%BC%CE%B5%CE%BB%CE%AD%CF%84%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%8D

Read more »

Φάρμακο χαρίζει το φως σε τυφλά ποντίκια

Η πειραματική ενέσιμη θεραπεία κάνει τα γειτονικά κύτταρα των κατεστραμμένων φωτοευαίσθητων να αναλάβουν το έργο τους

Θεοδώρα Τσώλη -Το Βήμα

Αν κάτι δεν είναι δυνατόν να επιδιορθωθεί, τότε πρέπει να βρούμε ένα εναλλακτικό… ανταλλακτικό για να κάνει την ίδια δουλειά. Αυτό ίσως σύντομα συμβεί σε ό,τι αφορά τα ραβδία και τα κωνία, τα φωτοευαίσθητα κύτταρα των ματιών τα οποία «σβήνουν» με την πάροδο του χρόνου προκαλώντας τύφλωση. Ειδικοί ανακάλυψαν ένα φάρμακο το οποίο κάνει τα γειτονικά κύτταρα των κατεστραμμένων να αναλάβουν το καθήκον να φέρουν εις πέρας το έργο των γειτόνων τους.

Το 2012 ο Ρίτσαρντ Κρέιμερ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ ανακάλυψε ότι η έγχυση ενός συγκεκριμένου χημικού στα μάτια τυφλών ποντικών οδηγούσε τα γαγγλιακά κύτταρα των ματιών τα οποία υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν είναι ευαίσθητα στο φως, να αποκρίνονται σε αυτό. Τα συγκεκριμένα κύτταρα μεταφέρουν τα οπτικά σήματα από τα ραβδία και τα κωνία στον εγκέφαλο και έτσι τα πρώην τυφλά ποντίκια ανέκτησαν έναν βαθμό ικανότητας να βλέπουν το φως.

Από το υπεριώδες στο ορατό φάσμα

Ωστόσο το συγκεκριμένο πείραμα ήταν επιτυχημένο μόνο σε ό,τι αφορούσε το υπεριώδες φως. Τώρα ο δρ Κρέιμερ και η ομάδα του ανακάλυψαν ένα άλλο φάρμακο που επιτυγχάνει το ίδιο σε ό,τι αφορά το ορατό φάσμα του φωτός, όπως αναφέρουν με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «Neuron». Μόλις έξι ώρες μετά την έγχυση του φαρμάκου τυφλά ποντίκια μπορούσαν να μάθουν να αποκρίνονται στο φως όπως ποντίκια που έβλεπαν – αν και ο ερευνητής παραδέχεται ότι δεν γνωρίζει αν τα πειραματόζωα ανέκτησαν όραση ή απλώς ευαισθησία στο φως.

Όταν οι ερευνητές μελέτησαν την επίδραση του φαρμάκου στα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς με περισσότερη λεπτομέρεια, είδαν ότι δεν επηρέαζε τα υγιή κύτταρα. «Το γεγονός αυτό είναι άκρως σημαντικό και ελπιδοφόρο» σημείωσε ο δρ Κρέιμερ και εξήγησε ότι «πιθανότατα αν κάποιος εγχύσει το φάρμακο σε έναν οφθαλμό με μερική τύφλωση, θα αποκατασταθεί η όραση των κατεστραμμένων περιοχών του ενώ θα μείνουν ανέπαφες οι υγιείς – αν και δεν έχουμε διεξαγάγει πειράματα για να επιβεβαιώσουμε κάτι τέτοιο».

Πιο εύκολη χρήση, αναστρέψιμες παρενέργειες

Σημειώνεται ότι αυτή τη στιγμή δοκιμάζονται και άλλες μέθοδοι για την αποκατάσταση της όρασης όπως η γονιδιακή θεραπεία και η χρήση βλαστικών κυττάρων. Ωστόσο κατά τον δρα Κρέιμερ, ένα φάρμακο θα ήταν ευκολότερο στη χρήση και οι όποιες παρενέργειές του θα ήταν αναστρέψιμες, κάτι που δεν συμβαίνει εύκολα με τις άλλες υπό δοκιμή θεραπευτικές μεθόδους.

Πέρυσι ο Ρόμπιν Αλι από το University College του Λονδίνου μεταμόσχευσε φωτοευαίσθητα κύτταρα που είχαν προκύψει από εμβρυϊκά βλαστοκύτταρα, στα μάτια τυφλών ποντικών. Όπως λέει, η μελέτη του δρος Κρέιμερ είναι ενδιαφέρουσα και μπορεί τελικώς να βοηθήσει ορισμένα άτομα με ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας η οποία οδηγεί σε καταστροφή των ραβδίων και των κωνίων. Ωστόσο, επισημαίνει ότι δεν είναι ακόμη σαφές αν το φάρμακο θα αποκαθιστά την όραση. «Οι αποκρίσεις του φωτός που προκαλούνται ίσως είναι πολύ ‘θορυβώδεις’ και καθόλου χρήσιμες» λέει. «Ισως βέβαια ο εγκέφαλος θα μπορεί να μάθει να ερμηνεύει τις νέες πληροφορίες. Ωστόσο αυτό χρειάζεται να αποδειχθεί» καταλήγει ο ειδικός.

Read more »